Giải phẫu bệnh kỹ thuật số và trí tuệ nhân tạo: Giải pháp tiềm năng cho bài toán thiếu hụt bác sĩ Giải phẫu bệnh

Tình trạng thiếu hụt bác sĩ Giải phẫu bệnh và Tế bào học là một vấn đề toàn cầu, đã được Tiến sĩ, Bác sĩ Andrey Bychkov nhấn mạnh tại cuộc họp thường niên năm 2022 của Viện Hàn lâm Bệnh học Hoa Kỳ và Canada (USCAP). Đặc biệt, khu vực châu Á đang đối mặt với sự thiếu hụt nghiêm trọng, với tỷ lệ trung bình chỉ 6,8 bác sĩ giải phẫu bệnh trên một triệu dân.

Từ biểu đồ phân tích nguồn cung bác sĩ giải phẫu bệnh tại châu Á, có thể thấy rõ Việt Nam và Trung Quốc là hai quốc gia đang trong tình trạng thiếu hụt trầm trọng.

Riêng tại tỉnh Thái Nguyên (Việt Nam), với dân số hơn 1,3 triệu người nhưng chỉ có 16 bác sĩ Giải phẫu bệnh, chủ yếu làm việc tại các bệnh viện tuyến tỉnh và trung ương. Các cơ sở y tế tuyến dưới gần như không có bác sĩ chuyên ngành này, dẫn đến việc người dân, đặc biệt là phụ nữ, khó tiếp cận các dịch vụ sàng lọc ung thư cổ tử cung.

Sự chênh lệch trong tiến độ triển khai Chiến lược toàn cầu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) về loại trừ ung thư cổ tử cung là minh chứng rõ ràng cho thực trạng này. Tại Việt Nam, mục tiêu đến năm 2025 là có 70% phụ nữ trong độ tuổi sàng lọc được thực hiện ít nhất một trong ba phương pháp sàng lọc ung thư cổ tử cung. Tuy nhiên, tỷ lệ hiện tại mới chỉ đạt khoảng 28%, cho thấy thách thức rất lớn trong việc thực hiện mục tiêu đã đề ra.

Một nguyên nhân quan trọng là sự thiếu hụt bác sĩ và cơ sở vật chất ở vùng sâu, vùng xa, làm hạn chế khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân. Trong bối cảnh đó, ứng dụng Giải phẫu bệnh kỹ thuật số kết hợp với Trí tuệ nhân tạo (AI) được xem là một giải pháp đột phá, mang tính cách mạng, đặc biệt trong các chương trình sàng lọc ung thư cổ tử cung quy mô cộng đồng.

Trung Quốc – Hình mẫu điển hình về chuyển đổi số trong sàng lọc ung thư cổ tử cung

Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã đạt được những bước tiến vượt bậc nhờ vào việc tích hợp công nghệ số và AI trong lĩnh vực giải phẫu bệnh. Một số yếu tố làm nên thành công của Trung Quốc bao gồm:

• Chuyển đổi số toàn diện trong y tế, đặc biệt trong các chương trình sàng lọc cộng đồng.
• Số hóa hình ảnh tiêu bản thông qua thiết bị quét chuyên dụng, tạo ra dữ liệu có thể xử lý bằng phần mềm.
• Hội chẩn từ xa: Hình ảnh tiêu bản toàn bộ (Whole Slide Imaging) được gửi đến các chuyên gia từ xa để chẩn đoán nhanh chóng và chính xác.
• Lưu trữ và truy xuất dữ liệu dễ dàng, hỗ trợ công tác nghiên cứu và đào tạo liên tục.
• Làm việc linh hoạt từ xa: Các chuyên gia có thể chẩn đoán mọi lúc, mọi nơi chỉ cần có máy tính kết nối mạng.
• AI hỗ trợ chẩn đoán, giúp rút ngắn thời gian đọc mẫu, giảm khối lượng công việc cho bác sĩ, đồng thời tăng độ chính xác và nhất quán.
• Giảm tỷ lệ bỏ sót: AI có khả năng phát hiện các mẫu bất thường có độ khó cao, đồng thời giảm phụ thuộc vào yếu tố chủ quan của người đọc.
• Khả năng mở rộng quy mô: Hệ thống có thể nhận diện đồng thời nhiều mẫu với độ chính xác cao và kết quả có thể lặp lại.

Landing Med – Giải pháp công nghệ dẫn đầu trong chuyển đổi số ngành Giải phẫu bệnh

Một trong những công nghệ đang góp phần thay đổi bức tranh sàng lọc ung thư cổ tử cung là máy quét tiêu bản kỹ thuật số LD Patho của hãng Landing Med. Đây là thiết bị nhỏ gọn, di động, lý tưởng cho các phòng xét nghiệm đang từng bước chuyển đổi số. Thiết bị cho phép số hóa tiêu bản nhanh chóng, tạo điều kiện để tích hợp với các hệ thống AI, từ đó nâng cao hiệu quả và độ chính xác trong chẩn đoán.

Sứ mệnh của Landing Med là góp phần giảm tỷ lệ tử vong do ung thư, đồng thời hỗ trợ bác sĩ giải phẫu bệnh cải thiện hiệu suất làm việc thông qua các giải pháp tiêu bản kỹ thuật số và AI hỗ trợ chẩn đoán.

ThS.BS Nghiêm Chí Cương, Thanh Trần